Inloggen

De geschiedenis van het Limbrichterveld

door P.M.Boudewijn

De geschiedenis van het imbrichterveld is nauw met het spoor verbonden. De wat oudere "Zitterder" spreken nog steeds over de "Sjpaorkollenie".
Voor de eeuwwisseling bestond het hele gebied tussen Limbricht en Sittard nog uit veld ,waar met name de boeren van de Steenweg(" De Graasburgesj")grond onder de ploeg hadden.
Als verbindingswegen fungeerden vanouds de Bovenste en Onderste Limbrichterweg.
Voor de aanleg van de huidige tunnel aan de Tunnelstraat(1924) waren de latere Limbrichterweg en de Oude Limbrichterweg (thans korenstraat) bereikbaar via een overweg ter hoogte van de huidige Stationsdwarsstraat.
Voor de huidige Limbrichterweg tekende zich een kunstmatige verhoging in het terrein af: de"Aubeleberg" of "Auveleberg".Was dit een Romeinse tumulus? of een Schans genoemd naar generaal Avila. Die Sittard na de stadsverwoesting van 1677 weer van de nodige fortificaties en veldwerken voorzag?
De volksmond hield het gewoon op "aubelebérch",waar men de kinderen de "aubeleménkes"(aarmannetjes liet zien.bg2
Zekerheid omtrent dit alles valt niet meer te krijgen: de berg werd in april 1967 zonder bodemkundig onderzoek afgegraven om plaats te maken voor het winkelcentrum en de nieuwe kerk van Limbrichtereld.

De buurt Limbrichterveld is in het begin van de vorige eeuw ontstaan met de bouw van een groep woningen rond de Oude Limbrichterweg.

In 1894 bouwde Johanes Salden uit Grevenbricht de eerste woning(buiten-café) in het Limbrichterveld op de splitsing van de Limbrichterweg en de Oude Limbrichterweg(thans Korenstraat).In dit pand aan de tegenwoordige Klaverstraat is nog steeds het (buurt-)café gevestigd. De tweede bewoner was Jan Schrijen uit Limbricht die zich rond 1907 aan de Limbrichterweg vestigde.
Met de plannen voor de bouw van een groot Sittards rangeerterrein voor het kolentransport kwamen de bouwactiviteiten inhet Limbrichterveld in een stroomversnelling. In 1912 werd een rij van 12 woningen langsde Limbrichterweg gebouwd,die in 1913 met nog eens 12 woningen werd uitgebreid.Van deze oude woningen resteren thans nog een 18-tal. De panden Limbrichterweg 45-47-49 vertonen nog interessante baksteendecoraties onder de daklijsten en de oorspronkelijke witte gevelbanden.
Aan de overkant van de weg bouwde Zef Peters in 1913 een timmerfabriek.Naar goed Sittards geruik werd de voorzijde van zijn huis ook als café uitgebaat.
met de bouw van de spoortunnel (1924) kwam een einde aan de bouwactiviteiten aan de Limbrichterweg.De nieuwe geprojecteerde Tunnelstraat nam de rol van centrale toegangsweg over.Langs haar tracé verrees in 1922-24 de "SJPAORKOLLENIE".

Ten gevolge van de aanleg van een geheel nieuw rangeerterrein veranderde de infrastructuur rond het station zo'n 70 jaar geleden dastisch.
Daarbij werd onder meer een ouder stationsgebouw afgebroken om plaats te maken voor het voormalige kubistische gebouw,dat inmiddels ook al weer vervangen is.

In plaats van de oude overweg aan de Limbrichterweg verrees ten noorden van het station een nieuwe spoortunnel.Daarmee verloren de Limbrichter-en de Oude Limbrichterweg hun betekenis als toegangsweg naar het Limbrichterveld.Langs de nieuwe Tunnelstraat bouwde Woningvereniging "Sittard Vooruit" .
opgericht door N.S. personeel,tussen 1921 en 1924 voor haar personeel een groep van 109 woningen: De SJPAORKOLLENIE" naar een ontwerp van architect V.J.van Tienen.Deze woningen lagen destijds nog midden tussen de Sittardse korenvelden:vandaar de namen Akker- en Korenstraat,Van de oorspronkelijke"Sjpaorkollenie" resteren momenteel nog een 50tal woningen , opgetrokken uit baksteen en afwisselend voorzien van punt- en zadeldaken.
Monotone lintbebouwing-zoals bij de 10 jaar oudere woningen langs de limbrichterweg-is opvallend vermeden.Verspringende gevelprofielen,afwisseling in kap-en dakvormen en wit gepleisterde verdiepingen bieden een uitermate afwisselend straatbeeld. De woningen zijn opgenomen in"het industrieel Erfgoed in Limburg". een publicatie uit 1990 in opdracht van het provinciaal bestuur van Limburg.

Door de bouw van de tunnel en de “sjpaorkollenie”veranderde het aanzien van het Limbrichterveld in de periode 1921/24 drastisch.Als gevolg van een gewijzigde houding van de Rijksoverheid werden echter aan de gemeenten in de tweede helft van de jaren 20 niet langer rijksvoorschotten op grond van de woningwet 1901 toegekend.Daarmee kwam ook aan grootschalige bouwaktiviteiten in “Sittard-West”voorlopig een eind.
In de periode 1930/48 werden slechts 83 nieuwe woninen gebouwd,onder meer langs de nieuw aangelegde Lupinestraat.
Niet rendabel bleek de eind jaren twintig aangelegde stoomtrapverbinding Sittard-Buchten dwars door het nog onbebouwde Limbrichterveld.Deze lijnverbinding werd op 1 december 1933 aan de N.S. verkocht, die het tracé van breed spoor voorzag ten behoeve van het kolentransport naar de overlaadhaven in Born.Dit spoorlijntje dat achter de flats aan de huidige Eisenhouwerstraat om naar het centrum van Limbricht voert bestaat nog steeds.Heden ten dage rijden er nog zelden treinen over het lijntje.

Van groot belang voor de uiteindelijke uitbouw van de woonwijk was het raadsbesluit van 22 april 1965,dat groen licht gaf voor de bouw van maar liefst 720 flatwoningen,verdeeld in 5 woonblokken. Met deze woningen werd aan een deel van de groeiende behoefte aan woonruimte tegemoet gekomen.

De ontwikkelingen in het Limbrichterveld volgden elkaar nadien in snel tempo op: tussen 1966 en 1970 verrezen twee geheel nieuwe woonwijken: de generaalsbuurt en de vogelnamenwijk. Daarvoor moest bijna de helft van de oude ‘Sjpaorkollenie”het veld ruimen.

In april 1967 werd begonnen met de afgraving van de “Auvelenberg””ten behoeve van het nieuwe winkelcentrum  “Sitty –West”dat op 29 september 1972 officieel werd geopend.
Limbrichterveld groeide in korte tijd uit tot een van Sittards meest volumineuze stadswijken.Begin jaren zeventig werd het gemeenschapshuis aan de Eisenhouwerstraat en de basisschool aan de Huntstraat gebouwd voor de bewoners van Limbrichterveld.
In 1972 werd het Limbrichterveld afgescheiden van het moederrectoraat Overhoven en in het heilig jaar 1975 werd in de Sittardse kerken de oprichting van de nieuwe Paulusparochie afgekondigd.
Het Limbrichterveld bleef gereserveerd voor de verbeteing van de Sittardse onderwijs-infrastructuur. De vestiging van HEAO,LOM,Walram College,MBO mechanische techniek,College Sittard: HAVO Atheneum Gymnasium onderstrepen de centrum positie die Sittard op onderwijs gebied inneemt.